การพนัน นับเป็นการเสพติด (addiction) อย่างหนึ่ง แม้ว่าการพนันจะไม่ใช่สารเคมีหรือสารเสพติด อย่างที่ใครๆ คิด แต่อย่างไรก็ตาม เราคงไม่สามารถปฏิเสธได้เลยว่า มีคนไทยจำนวนไม่น้อยที่ติดการเล่นพนัน ไม่ว่าจะเป็นการเล่นหวย การเล่นพนันฟุตบอล การเล่นไพ่ เป็นต้น 

ปัจจุบันนี้ ช่วงอายุของผู้ติดการพนันนั้นลดลงเรื่อยๆ โดยเมื่อวันที่ 23 พ.ค. สสส.ได้แสดงผลวิจัยที่น่าตกใจ ว่าคนไทย 57% เคยเล่นพนัน เป็นชาว กทม. มากกว่าภาคอื่น ที่น่ากลัวก็คือ ผู้เล่นการพนันที่อายุน้อยสุด นั้น มีอายุเพียง 7 ขวบเท่านั้น โดย “ไพ่” เป็นการพนันสุดฮิตในหมู่นักศึกษา ตามด้วย บิงโก-หวยรัฐ-พนันบอล

สมองของคนติดการพนันเป็นอย่างไร?

การเสพติด ปัจจุบันจัดว่าเป็นโรคทางสมอง โดยระบบทำงานของสมองของผู้ติดการพนันจะมีการควบคุมตนเองไม่ปกติเหมือนคนทั่วไป โดยมีการเสียสมดุลของสารสื่อประสาทในสมอง ที่ชื่อว่า เซโรโทนิน “serotonin” โดยมีระดับการทำงานที่น้อยกว่าปกติ

ในงานวิจัยชิ้นหนึ่งของ ดร.ลูค คลาร์ค (Dr.Luke Clark) จากมหาวิทยาลัยแคมบริดจ์ ซึ่งได้ตีพิมพ์เมื่อวันที่ 7 เม.ย. 2014 ในนิตยสารวิชาการชื่อ PNAS ในการทดลอง นักวิจัยได้ให้ผู้ป่วยที่มีการบาดเจ็บทางสมองเฉพาะส่วนในแต่ละส่วน เช่น ส่วนที่ใช้ในการตัดสินใจ หรือ ventromedial prefrontal cortex, ส่วนที่รับรู้ทางด้านอารมณ์ หรือ amygdala โดยให้เล่น เกมพนันตู้หยอดเหรียญ (slot machine) ที่ให้ผลชนะ และเกือบได้แจ๊คพอต และ การพนันหมุนวงล้อโดยมีลูกให้ตกตามหมายเลข (roulette) เพื่อไขความจริงของผู้ติดการพนัน สำหรับกลุ่มควบคุม มีทั้งผู้ที่มีความบาดเจ็บในสมองเฉพาะที่ และผู้ที่มีสมองที่สมบูรณ์แข็งแรงปะปนกัน 

ผลการทดลองพบว่า ผู้ที่สมองส่วน amygdale มีความเสียหาย จะมีความกระหายการเล่น slot matchine และตกเป็นเหยื่อพนันในเกม roulette อีกด้วย Dr. Clark ได้กล่าวทิ้งท้ายว่า “จากผลการทดลองนี้ มีความเป็นไปได้ว่า ผู้ที่ติดการพนันนั้น จะมีความผิดปกติทางด้านความคิดและการตัดสินใจ เนื่องมาจากสมองในส่วน amygdale ถูกกระตุ้นอย่างผิดปกติ ในการแก้ไขในอนาคต อาจจะต้องรักษาโดยใช้ยาลดการกระตุ้นหรือการรักษาด้วยวิธิการทางจิตวิทยา”

เพศ มีผลต่อการติดการพนันหรือไม่?

นพ.ประเวช ตันติพิวัฒนสกุล แพทย์ทรงคุณวุฒิ กรมสุขภาพจิต ได้ให้ข้อมูลว่า “จากข้อมูลการเสพติดทุกประเภท ผู้ชายมีการเสพติดมากกว่าผู้หญิง เพราะสมองผู้ชายต้องการสิ่งเร้า การกระแทกที่แรงกว่าผู้หญิง ซึ่งสมองของผู้ชายมีศูนย์ความก้าวร้าวใหญ่กว่า ส่วนผู้หญิงถ้าติดการพนันแล้วพบว่า มีสัดส่วนของคนที่ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าสูงกว่าผู้ชายที่ติดการพนัน แต่เชื่อว่านักพนันหญิงสามารถรักษาหรือช่วยเหลือได้ง่ายกว่านักพนันชาย เพราะผู้หญิงให้ความสำคัญกับสายสัมพันธ์คนรอบข้างมากกว่า ถูกกระตุกได้ง่ายกว่า”

การติดการพนันมีผลเสียทั้งด้าน จิตใจ ร่างกาย สังคม ผลเสียต่อครอบครัวทั้งด้านความสัมพันธ์และการเงิน คนทั่วไปที่เล่นการพนันอาจเล่นเพราะรู้สึกสนุกกับการที่ได้เสี่ยง หรือลุ้นที่จะชนะพนัน ในขณะที่บางคนเล่นเพื่อทำให้อารมณ์ตนเองดีขึ้น หรือเพื่อหลีกหนีจากปัญหามรสุมในชีวิต จากการศึกษาพบว่า มีนักพนันประมาณ 8-47% ติดสารเสพติดชนิดอื่น เช่น บุหรี่ เหล้า กัญชา ร่วมด้วย และพบกลุ่มอาการทางจิตเวชได้มากกว่าคนทั่วไป เช่น ปัญหาบุคลิกภาพโดยเฉพาะบุคลิกภาพแบบอันธพาล อาการซึมเศร้า การฆ่าตัวตาย โดยพบการพยายามฆ่าตัวตายได้มากถึง 15-20% ของผู้ติดการพนัน



ผู้เขียน: อันดา
ผู้ช่วยวิจัย/นิสิตปริญญาเอก
สาขา Polymer Science
The Petroleum and Petrochemical College
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย



ที่มา (30/11/2014):
www.cam.ac.uk/research/news/scientists-identify-part-of-brain-linked-to-gambling-addiction
rajanukul.go.th/main/index.php?mode=news&group=2&submode=news&idgroup=431
www.thairath.co.th/content/424836
www.cumentalhealth.com/%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%9C%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B8%8D%E0%B9%88/%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%99.html

รูปภาพ:
www.democritique.org/Cerveau/Ventromedial_prefrontal_cortex.svg.xhtml
www.medicalnewstoday.com/articles/275258.php
www.casino-online-th.com/%E0%B8%9C%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%84%E0%B8%B4%E0%B8%
94%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%9E%E0%B9%88-52-%E0%B9%83%E0%
B8%9A/