การมีตัวตน

 โดย บัวอื่น


 

                   ไปงานหนังสือกันมารึยังคะ และเห็นแถวคนดังแจกลายเซ็นมั๊ย ช่างเป็นความยาวอีกรูปแบบหนึ่งที่น่าอิจฉามาก กระแสคนดังออกหนังสือที่เคยแรงจนทุกวันนี้ก็ยังแรง เราเริ่มปล่อยใจคิดถึงแง่มุมต่างๆของการมีหนังสือประเภทนี้ไปพลางๆ แล้วพลันหลับตานึกถึง Ghost writer ขึ้นมาอย่างหลอนๆ

 
                                       


                   โบว์ ชญาดา, โหน่ง ชะชะช่า, ตัน โอเอชิ , ปุ๋ม ปนัดดา ,บอล อธิป ฯลฯ หนังสือคนดังโดยเฉพาะจากวงการบันเทิง ตอนนี้มีเกลื่อนแผงจริงๆ คงต้องมีคนตั้งข้อสังเกตกันบ้างใช่มั๊ยหละ  เอ...คนดัง ดารานักร้องเหล่านั้น เขาสามารถรอบด้านกันขนาดว่าเล่าออกมาเป็นตัวหนังสือได้เป็นเล่มอย่างที่เห็นนี้เชียวรึ

                   เพื่อให้หายสงสัย ขอแนะนำให้รู้จัก Ghost writer กันค่ะ เขาคือ นักเขียนผู้รับจ้างเขียนเรื่องราวให้กับคนผู้มีเรื่องราวมากแต่มีฝีไม้ลายมือในการเขียนน้อย  โดยการสัมภาษณ์ แล้วนำมาเรียบเรียงออกมาเป็นรูปเล่ม ให้เรื่องเล่าเหล่านั้นน่าอ่านได้เพลินอารมณ์อย่างที่ต้องการ นักเขียนรับจ้างเหล่านี้มีมานานแล้ว และมีอยู่ทั่วไปทุกมุมโลกค่ะ คงนึกออกนะคะ หนังสือขายดีของคนดังอย่าง ฮิลลารี่ คลินตัน, บารัค โอบามา , เดวิด แบคแฮม แม้ความเป็นคนดังจะนับว่าเป็นต้นทุนที่ดีเพียงใด ก็บอกได้เลยว่าความเก๋าและดีกรีขาด ของนักเล่าเรื่องราวทางตัวหนังสือก็ไม่ได้น้อยหน้าเช่นกัน ไม่อย่างนั้นแล้ว หนังสือของคนดังอาจดับก็เป็นได้

                   เพราะอย่างนั้น อย่าได้แปลกใจหากทราบค่าเหนื่อยของนักเขียนผีเหล่านี้ ซึ่งเรียกได้ว่าเฮี้ยนไม่เบาเลยก็ว่าได้ แต่ที่ต่างประเทศจะแตกต่างกับ Ghost writer บ้านเราก็ตรงที่ เขาไม่จำกัดอยู่เพียงการเขียนแนวชีวประวัติเพียงอย่างเดียว

                   ในยุคแรกๆ Ghost writer ต้องยอมรับว่าเป็นนักเขียนผีที่ไม่มีตัวตนจริงๆ เพราะความที่เจ้าของหนังสือต้องการความภาคภูมิใจในความเป็นหนังสือของตัวเอง และด้วยจรรยาบรรณของ Ghost writer เองที่จะไม่แสดงตนเป็นเจ้าของผลงานนั้นๆ เพื่อให้คนทั่วไปคิดว่าผลงานเล่มนี้เป็นการเขียนออกมาจริงๆจากเจ้าของหนังสือ ดังนั้นผู้ที่ทำหน้าที่เรียบเรียงจึงไม่ได้รับการให้เครดิตในส่วนร่วมแต่อย่างใด นี่ล่ะจึงเป็นที่มาของคำว่า Ghost writer
 นักเขียนผีผู้ไม่มีตัวตนนั้นเอง




                          


 
                   แต่ Ghost writer ยุคใหม่เริ่มไม่หลบซ่อนกันแล้วค่ะ ตามหนังสือเริ่มให้เครดิตใส่ชื่อผู้เรียบเรียงบนปก หลายคนออกมาแสดงตัวตนของการเป็น Ghost writer และตลาดของ Ghost writer ก็แน่นอนว่าโตไปตามปริมาณความต้องการของคนอยากออกหนังสือที่ไม่เชี่ยวชาญพอที่จะเรียบเรียงมันขึ้นมาได้เอง โดยเฉพาะในกลุ่มของ ดารานักร้อง คนดังในสังคม ที่อยากออกหนังสือเป็นของตัวเอง ที่แม้จะได้รับการค่อนขอดว่า หาสาระอะไรไม่ได้นัก เป็นหนังสือแฉข่าวคาวในวงการก็เท่านั้น รึคุณค่าก็เพียงเป็นคอลเล็คชั่นออกมาให้บรรดาแฟนคลับสะสมไว้มากกว่า แต่ก็ต้องยอมรับว่าในเรื่องราวของบางคนบางแง่มุมนั้นก็ชวนให้สะกิดใจและนำมาเป็นสาระได้ไม่เลวเลยทีเดียว

                   ในการทำหนังสือขึ้นมาสักเล่มนั้น เริ่มจากคนที่ต้องการมีหนังสือ จะคิดต่อหาผู้รับจ้างเขียน แน่นอนว่าผู้ที่เคยฝากฝีมือเอาไว้น่าประทับใจ หรือนักเขียนที่มากประสบการณ์ย่อมได้รับการเรียกหาก่อนใคร หลายคนอาจไม่รู้ว่า ในบางช่วงนั้น Ghost writer บางคนมีงานจ่อคิวนับสิบเล่มเลยทีเดียว เมื่อจับคู่คนเล่าเรื่องและคนถ่ายทอดได้แล้ว ทั้งคู่ก็จะทำการเข้าใจร่วมกันถึงทิศทางของหนังสือ Ghost writerที่เก่งต้องสามารถดึงความน่าสนใจออกมาจากเจ้าของหนังสือให้ได้ และถ่ายทอดมันออกมาให้มีเสน่ห์ ด้วยวิธีการทำงานแนวนี้ จึงไม่แปลกที่ Ghost writer มักเป็นคนที่เป็นนักข่าวผู้ช่ำชองงานสัมภาษณ์และมีภาษาที่ดีมาก่อน คนเหล่านี้ มีไหวพริบและจับจังหวะออกว่า อะไรที่ความน่าสนใจที่ควรดึงออกมาถ่ายทอด เมื่อได้โครงของเรื่อง ก็จะแยกว่าแต่ละบทจะต้องเขียนอย่างไร จัดนัดสัมภาษณ์เจ้าของหนังสือกันเป็นระยะๆ ซึ่งขั้นตอนนี้เองที่นับว่าใช้เวลานานทีเดียว จากนั้นก็กลับมาถอดเทปสัมภาษณ์เพื่อทำการเรียบเรียง เมื่อเขียนเสร็จในก็จะส่งให้เจ้าของเรื่องและบรรณาธิการตรวจสอบ พร้อมขัดเกลาจนออกมาเป็นหนังสือหนึ่งเล่ม

                   แต่การเป็น Ghost writer นั้นจะเป็นกันได้ง่ายๆซะเดียว เพราะการที่คุณจะสวมบทเป็นใครสักคนหนึ่งนั้น ภาษาสรรพนามที่คุณใช้ รวมทั้งอารมณ์ในการเล่าเรื่องก็ต้องควบคุมให้น่าเชื่อด้วย รวมทั้งการที่คุณต้องดูแลให้หนังสือให้ออกมาเป็นเล่ม กระบวนการทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นที่การวางเค้าโครงเรื่อง การเรียบเรียงเนื้อหา การสัมภาษณ์เพื่อดึงสิ่งที่น่าสนใจออกมาให้ได้นั้น ก็เป็นโจทย์ที่ยากเอาการอยู่เหมือนกัน เพราะ Ghost writer ไม่ใช่เพียงสัมภาษณ์แล้วกลับมาก็ถอดเทปได้ง่ายๆแค่นั้น Ghost writerส่วนใหญ่ที่คิวไม่เว้นว่างนั้น ชั่วโมงบินไม่ธรรมดาเลยล่ะค่ะ
 



                                          


                   เคยมี Ghost writer ชื่อดังคนหนึ่งเคยกล่าวไว้ประมาณว่า “Ghost writer ที่ดี ต้องเคารพในเรื่องราวของเจ้าของเรื่อง และถ่ายทอดมันออกมาอย่างซื่อสัตย์”

                   มองในด้านค่าเหนื่อยแล้วหากมองว่าคุ้มก็คุ้ม อย่างถ้าจ่ายกันในราคาเหมาครั้งเดียว คล้ายลิขสิทธิ์ซื้อขาดของหนังสือทั่วๆไป ก็เป็นหลักหมื่น โดยต่ำๆก็ยืนพื้นอยู่ที่สองหมื่นบาท ระดับหมื่นกลางๆก็เยอะหน่อย หรือแม้แต่ระดับหลักแสนก็ใช่ว่าจะไม่มี หรือการจ่ายค่าตอบแทนอีกวิธีก็คือ การใช้เป็นเปอร์เซ็นจากราคาปก ก็มักจะอยู่ในราวๆ 3-5 % จากปกคูณด้วยจำนวนเล่มที่พิมพ์ ยิ่งเล่มไหนใครดังแล้วมีการพิมพ์ซ้ำ นักเขียนก็รับเละเช่นกัน แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นว่าจะจ่ายอย่างไรก็ขึ้นอยู่กับการต่อรอง ใครจะถือไพ่เหนือกว่าแค่ไหนก็วัดใจกันเอา





                                 

                   



                   ที่นี้ก็มีอีกฝ่ายที่มองว่าไม่คุ้มค่าการทำ ค่าตอบแทนนั้นสู้เอาเวลาไปเขียนหนังสือของตัวเองก็ยังจะคุ้มค่าเสียกว่า การเขียนหนังสือให้คนอื่นแบบนี้กว่าจะเสร็จกินเวลาไม่น้อยเลยล่ะค่ะ ปกตินั้นหากเป็นเจ้าของหนังสือโดยตรงค่าตอบแทนก็จะตกอยู่ที่ 10% จากปกซึ่งเป็นเรตที่มากกว่า แต่ก็ต้องไปชั่งใจดูว่า ความสามารถในการขายนั้นจะสามารถทำยอดได้น่าชื่นใจแค่ไหน หากเป็นนักเขียนที่โด่งดัง หรือเขียนงานของตัวเองได้เยี่ยมยอดอยู่แล้ว การเอาเวลาไปสร้างสรรค์ผลงานของตัวเองก็ย่อมดูคุ้มค่าคุ้มเวลามากกว่า

                   หรือในกลุ่มของนักเขียนบางคนก็ใช่ว่าจะต่อต้านอาชีพในวงการนักเขียนลักษณะนี้ แต่อาจเพราะความถนัดรึความชอบที่แตกต่างกัน บางคนอาจด้วยความเป็นศิลปินในอารมณ์ที่ไม่ถนัดจะเขียนงานตามใบสั่งของคนอื่นก็เป็นได้  รวมทั้งอาจจะคิดได้ว่า ที่ไม่ปรากฏนักเขียนมีชื่อฝีมือดี อาจเพราะบางคนมารับทำงานนี้แต่ไม่อยากเผยตัวก็ได้

                   ความต้องการ Ghost writer และการที่มีหลายคนให้ความสนใจในอาชีพนี้ ก็เรียกได้ว่าถึงขนาดมีการจัดอบรมการเป็น Ghost writer จากผู้มีประสบการณ์และผู้ที่มีความสามารถในการเขียน มาบอกเล่าเทคนิคและแนะแนวเพื่อปรับพื้นฐานของว่าที่ Ghost writer กันเลยทีเดียว

                   ด้วยรูปแบบของการทำงาน และความต้องการ Ghost writer ที่มากเกินผู้ขายแรงานในตลาดนี้ ทำให้คนที่กระโดดลงมาในสนามนี้ บางคนเพียงใช้เวลาว่างจากงานจากอาชีพหลักก็สามารถเป็นได้ หากคามรมคมคายและดึงเรื่องออกมาเล่าได้น่าประทับใจ ร่วมทั้งหน้าใหม่ที่พากันตบเท้าเข้ามา

                   แต่ก็ใช่ว่าจะสวยหรูเสมอไป เมื่อตลาดต้องการมาก คนก็แห่กันเขามาทำงานมากขึ้น บางครั้งการตัดราคากันเองก็มี อีกทั้งการที่มีนักเขียนหน้าใหม่เข้ามาค่อนข้างมากและเป็นคนที่อาจไม่สุกงอมเพียงพอที่จะรับงานอย่างนี้ให้ออกมาดีได้ ทำให้เราพบว่าหนังสือบางเล่มทั้งที่มีวัตถุดิบที่ดีจากเจ้าของเรื่อง แต่ผู้เขียนกลับไม่สามารถนำออกมาได้ หรือแม้แต่การเล่าไปเรื่อยๆแบบที่ขาดทั้งวรรณศิลป์และอรรถรสในการวางโครงเรื่องเลยทีเดียว รวมทั้งปัญหาที่พบได้ทั่วๆไปอย่าง วางแผนตกลงทำกันด้วยดีแล้ว อยู่ๆ ก็มีการยกเลิก ซึ่งกว่าจะมาถึงขั้นตอนการสัมภาษณ์ได้นั้น ต้องผ่านการทำการบ้าน การวางธีมของหนังสือ มานานไม่น้อยทีเดียวหากมาล้มเอาดื้อๆก็ย่อมเสียหายเป็นธรรมดา

                   มาถึงวันนี้ Ghost writer คงไม่จำเป็นแล้วที่ต้องเป็นเงาซ่อนตัวเองอยู่หลังม่าน เพราะคนเราควรจะเริ่มแยกแยะได้ว่าคนเรามีความเก่งกันคนละด้าน
ดารา นักร้อง นักธุรกิจก็มีความสามารถเฉพาะกันไป แต่การที่จะสามารถเล่าเรื่องราวออกมาเป็นตัวหนังสือได้นั้นก็ควรต้องอาศัยมืออาชีพเป็นเครื่องมือ เพราไม่ว่าเรื่องราวแม้จะได้รับการขัดเกลาจากใครอย่างไร เนื้อแท้ขอมันก็คือเนื้อแท้ของมันวันยังค่ำ

                   แต่กับคนที่แอบอ้างว่าตนเองเป็นผู้เรียบเรียง และนักเขียนที่ยอมปล่อยให้เป็นแบบนั้นนอกจากดูถูกตัวเองแล้วข้าพเจ้าคิดว่าพวกเขากำลังดูถูกผู้อ่านอย่างเราๆมากทีเดียว