เศรษฐกิจพอเพียง

เศรษฐกิจพอเพียง ปรัชญาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระราชทานเพื่อเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตให้แก่คนไทยมานานกว่า 25 ปี เศรษฐกิจพอเพียงคือการพัฒนาที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของทางสายกลางและความไม่ประมาท พระไพศาล วิศาโล เจ้าอาวาสวัดป่าสุขโต ได้แสดงความคิดเห็นว่า เศรษฐกิจพอเพียง คือความไม่อยากและไม่จำเป็นต้องมีมาก คำว่าไม่อยากเป็นความรู้สึกทางด้านจิตใจ ส่วนคำว่าไม่จำเป็น ก็เป็นความรู้สึกทางด้านจิตใจแต่รวมถึงความจำเป็นด้านปัจจัยต่าง ๆ ด้วย เพราะต้องขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมหรือสาธารณูปโภค ถ้าประชาชนได้รับสาธารณูปโภคที่เพียงพอก็ไม่ต้องการดิ้นรน ความพอเพียงก็จะเกิดขึ้น ส่วนปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจ ควรมีการกระจายอำนานให้เท่าเทียมกัน เพื่อลดการแก่งแย่งแข่งขั้นในด้านการเมือง ประชาชนควรมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ และมีการทำงานอย่างโปร่งใส คำนึงถึงความต้องการของประชาชนเป็นหลัก พระไพศาลได้กล่าวเพิ่มเติมว่า “เศรษฐกิจพอเพียงในระดับรากฐานก็เหมือนเศรษฐกิจในระดับชุมชน คือมีการวางแผนโดยชุมชน แต่ยังคงเป็นเศรษฐกิจแบบเปิด ที่มีการลงทุนและการผลิต มีการจัดสรรที่ดินทำกิน มีน้ำใช้อย่างเพียงพอ เพื่อตอบสนองความต้องการของคนในชุมชน และที่สำคัญคือ มีสวัสดิการชุมชน ไม่ให้ขาดและไม่เกิน การขาดสวัสดิการของชาวบ้านก็คือขาดทรัพยากร ในที่สุดผลตามมาก็คือ การขาดแคลน ไม่เพียงพอ ” รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ รมช.กระทรวงศึกษาธิการ ได้กล่าวสรุปงานสัมมนาในครั้งนี้ว่า “การที่ได้มีการสัมมนาในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงไปทั่วโลก จะทำให้เรามีเข้าใจในเรื่องนี้มากขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับสภาวการณ์ในปัจจุบัน ที่สำคัญคือต้องมีคนที่เชื่อในปรัชญานี้และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโดยนำเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ ผมคิดว่าเศรษฐกิจพอเพียงกับระบบทุนนิยมไม่ได้ขัดแย้งกัน ปัจจัยหนึ่งของระบบทุนนิยมก็คือความมีเหตุผล ซึ่งเหมือนกับแนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง ถ้าเรามีเหตุมีผล ตัดสินใจได้สอดคล้องกับความเป็นจริงและไม่มีการลงทุนที่เสี่ยงเกินไป ผมเชื่อว่าเศรษฐกิจทุนนิยมก็จะมีความเป็นธรรมมากขึ้น และถือเป็นมูลค่าเพิ่มในระบบเศรษฐกิจหรือไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการดำเนินชีวิตและการเมืองก็ตาม ” การพัฒนาประเทศให้เติบโตอย่างแข็งแกร่งและมั่นคงได้นั้นอาจไม่จำเป็นต้องแข่งขันเพื่อก้าวสู่การเป็นประเทศอุตสาหกรรมแต่เป็นการนำแนวความคิดใหม่ที่ต้องการจะพัฒนา สิ่งสำคัญที่สุด คือการทำให้ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุข ( Gross Domestic Happiness ) มากกว่าการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ( Gross Domestic Product ) เศรษฐกิจพอเพียงเปรียบเหมือนเข็มทิศในการกำหนดแนวทางการดำเนินชีวิต แก้ปัญหาสังคม รวมไปถึงเป็นแนวทางในการพัฒนาประเทศ การตั้งมั่นอยู่เพียงเข้าใจในปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเท่านั้น แต่ต้องนำมาปฏิบัติอย่างจริงจัง การพอใจในสิ่งที่เรามี ภูมิใจในสิ่งที่เราเป็นและเห็นคุณค่าของสิ่งที่มีอยู่ เพียงเท่านี้ก็จะทำให้สังคมของเราอยู่ได้อย่างเป็นสุขภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง